Poradnik RODO
Serwis RTG łączy się zdalnie przez TeamViewer. Czy potrzebna umowa powierzenia
Aktualizacja: 2026-10-13
Tak, jeśli w ramach usługi serwis przetwarza dane pacjentów w Twoim imieniu. Wtedy potrzebujesz umowy powierzenia zgodnej z art. 28 RODO. Zdalne połączenie, w którym serwis widzi ekran z danymi pacjentów albo może otworzyć bazę, zwykle się do tego zalicza. Jeśli serwis nie ma żadnego kontaktu z danymi pacjentów, a ewentualny kontakt jest przypadkowy i ograniczony zabezpieczeniami, umowa powierzenia nie jest potrzebna.
Kiedy serwis ma dostęp do danych?
Serwis przetwarza dane w Twoim imieniu wtedy, gdy podczas naprawy, aktualizacji albo konfiguracji serwis może zobaczyć, skopiować lub zmienić dane pacjentów. Przykłady:
- aparat RTG lub tomograf zapisuje zdjęcia z nazwiskiem i numerem PESEL, a serwis łączy się z komputerem, na którym je widać,
- serwisant otwiera bazę lub program gabinetowy, żeby naprawić błąd,
- zdalne połączenie obejmuje cały pulpit, na którym otwarta jest dokumentacja.
Nie ma znaczenia, że dostęp trwa kilka minut. Serwis jest podmiotem przetwarzającym, gdy zakres usługi obejmuje przetwarzanie danych pacjentów w Twoim imieniu, także gdy dostęp do nich jest nieuniknionym elementem usługi. Sama możliwość dostępu ani czysto incydentalny, bardzo ograniczony kontakt z danymi nie przesądzają o powierzeniu, ale wymagają zabezpieczeń z art. 32 RODO.
Co musi zawierać umowa powierzenia?
Art. 28 ust. 3 RODO wymaga umowy (forma pisemna, także elektroniczna, art. 28 ust. 9), która określa przedmiot, czas trwania, charakter i cel przetwarzania, rodzaj danych i kategorie osób. Musi też przewidywać, że podmiot przetwarzający:
- przetwarza dane tylko na Twoje udokumentowane polecenie i informuje Cię, jeśli uważa polecenie za naruszające prawo,
- zapewnia zobowiązanie do poufności osób, które dane przetwarzają,
- stosuje środki bezpieczeństwa (art. 32),
- korzysta z innych podmiotów przetwarzających (podwykonawców) tylko za Twoją uprzednią zgodą, szczegółową lub ogólną,
- pomaga Ci wywiązywać się z obowiązków wobec pacjentów i z obowiązków z art. 32 do 36, w tym zgłaszać naruszenia,
- po zakończeniu usługi usuwa lub zwraca dane według Twojej decyzji, chyba że przepisy nakazują ich przechowywanie. Przy dokumentacji medycznej zadbaj, żeby gabinet nie został bez swojej dokumentacji,
- udostępnia informacje potrzebne do wykazania zgodności i umożliwia audyty.
Dla serwisu, który łączy się tylko okazjonalnie, umowa może być krótka. Najważniejsze, żeby nie brakowało elementów z art. 28 ust. 3 i 4. Umowa powinna też określać Twoje prawa i obowiązki jako administratora.
Jakie zasady połączeń zdalnych przyjąć do czasu podpisania umowy?
Jeśli usługa wymaga powierzenia danych, zawrzyj umowę przed udostępnieniem dostępu. Do czasu podpisania dopuszczaj wyłącznie prace bez wglądu w dane pacjentów. Ryzyko ograniczają też proste zasady, które warto stosować zawsze (to przykłady zalecane, nie przepisy, dobierz je do swojego gabinetu):
- Połączenie inicjuje gabinet. Serwis nie loguje się sam i nie ma stałego dostępu.
- Jednorazowe hasło lub kod sesji dla każdego połączenia.
- Obecność pracownika przy komputerze przez cały czas połączenia.
- Zamknij otwarte dokumenty pacjentów, zanim serwis się połączy.
- Wpis w ewidencji: data, kto się łączył, w jakim celu i kto był obecny.
- Rozłącz sesję po zakończeniu i nie zostawiaj programu do zdalnego dostępu w trybie ciągłego nasłuchu.
Te zasady nie zastępują umowy. Odpowiadają obowiązkowi zapewnienia bezpieczeństwa odpowiedniego do ryzyka (art. 32 RODO).
Kogo jeszcze dotyczy art. 28?
To samo dotyczy każdego, kto w Twoim imieniu przetwarza dane pacjentów:
- informatyk administrujący komputerami i serwerem,
- pracownia protetyczna lub laboratorium, jeśli przetwarza dane pacjenta w Twoim imieniu. Laboratorium wykonujące własne świadczenie zdrowotne może być odrębnym administratorem, więc sprawdź jego rolę,
- biuro rachunkowe, jeśli ma dostęp do danych pacjentów w fakturach lub dokumentach,
- dostawca programu gabinetowego i usług chmurowych,
- firma niszcząca dokumenty lub archiwizująca papier.
Nie jest podmiotem przetwarzającym ten, kto sam decyduje o celach przetwarzania, na przykład inny lekarz, któremu kierujesz pacjenta. O potrzebie umowy decyduje rola odbiorcy i charakter przetwarzania. Samo zastąpienie nazwiska numerem zlecenia nie wyłącza RODO.
Co z serwisantem z zagranicy?
Ustal, kto ma dostęp do danych i z jakiego państwa. Przy przekazaniu danych poza Europejski Obszar Gospodarczy potrzebna jest podstawa z rozdziału V RODO, na przykład decyzja o adekwatności albo odpowiednie zabezpieczenia. Sama umowa powierzenia nie wystarcza.
Co zrobić od razu?
- Zrób listę firm, które mają dostęp do danych pacjentów: serwisy, informatyk, laboratoria, biuro rachunkowe.
- Sprawdź, z którymi masz umowę. Brakujące uzupełnij.
- Ustal zasady zdalnych połączeń i prowadź ewidencję.
Możemy to przygotować za Ciebie
Komplet dokumentacji RODO dla gabinetu, 999 zł. Umowy powierzenia, ewidencja podmiotów, zasady dostępu zdalnego i pozostałe dokumenty pod Twój gabinet. Szczegóły w cenniku.
Zadzwoń: 880 133 640, Roman Jońca.
Zobacz też: RODO w gabinecie stomatologicznym i dokumentacja RODO gabinetu lekarskiego.
Najczęstsze pytania
Czy umowa powierzenia jest potrzebna, jeśli serwis łączy się tylko raz w roku? Tak, jeśli wtedy przetwarza dane pacjentów w Twoim imieniu. Częstotliwość nie ma znaczenia.
Czy serwis może łączyć się przez TeamViewer? Tak, jeśli konfiguracja i zasady dostępu zapewniają bezpieczeństwo odpowiednie do ryzyka. Dobrze, żeby połączenie inicjował gabinet, z jednorazowym hasłem i w obecności pracownika.
Czy pracownia protetyczna potrzebuje umowy powierzenia? Jeśli przetwarza dane pacjenta w Twoim imieniu, tak. Laboratorium wykonujące własne świadczenie może być odrębnym administratorem.
Czy umowa może być elektroniczna? Tak. Art. 28 ust. 9 RODO dopuszcza formę pisemną, także elektroniczną.
Co jeśli serwis odmawia podpisania umowy? Zmień dostawcę albo ogranicz dostęp tak, żeby serwis nie widział danych pacjentów.
Roman Jońca · Lajf
Specjalista ds. ochrony danych dla podmiotów medycznych. Treść opracowana w oparciu o RODO, ustawę o prawach pacjenta i wytyczne UODO.